RVS bewerken

Een rvs onderdeel kan na het zagen, boren of lassen roestplekjes vertonen. Dat betekent niet automatisch dat het materiaal zelf ongeschikt is: ijzerdeeltjes van ander gereedschap, lasslak of een beschadigd oppervlak kunnen de corrosieweerstand aantasten. De juiste aanpak begint daarom bij de materiaalsoort en de toepassing, en loopt door tot de eindcontrole. Let tijdens elke bewerkingsstap op gereedschap, warmte, vervuiling en de gewenste afwerking.

Wat bepaalt de juiste manier om rvs te bewerken?

Begin met de toepassing: komt het onderdeel binnen of buiten, in contact met vocht of zouten, en moet het vooral sterk, maatvast of netjes afgewerkt zijn? De rvs-kwaliteit, plaat- of staafdikte, geometrie en gewenste oppervlakte bepalen welke bewerking en nabewerking passen. Vraag bij twijfel de materiaalspecificatie op en leg vast welke afwerking nodig is.

De keuze tussen rvs 304 en 316 hangt onder meer af van de omgeving en de blootstelling aan corrosieve stoffen. De ene kwaliteit is niet automatisch geschikt voor iedere situatie. Vergelijk de omstandigheden en de materiaalkeuze voordat je bestelt of bewerkt, bijvoorbeeld aan de hand van de eigenschappen van beide kwaliteiten.

Welke bewerking past bij je onderdeel?

Voor rechte sneden of plaatwerk kun je onder meer zagen, knippen, ponsen of thermisch snijden overwegen. De vorm, dikte, tolerantie en randkwaliteit bepalen welke methode praktisch is. Houd rekening met bramen en eventuele warmte-inbreng: de rand kan nabewerking nodig hebben. Bij verspanen, zoals draaien, frezen en boren, vraagt rvs om gereedschap en snijcondities die bij de betreffende kwaliteit passen. Outokumpu beschrijft rvs als doorgaans lastiger te verspanen dan gewoon koolstofstaal en adviseert gereedschap te kiezen dat voor rvs bedoeld is, volgens de uitleg over verspanen en snijden van rvs.

Bij boren is het belangrijk dat de boor snijdt in plaats van over het oppervlak te wrijven. Wrijving en warmte kunnen het materiaal plaatselijk verharden, waardoor verder boren lastiger wordt. Stem boor, toerental, voeding en koeling af op materiaal en diameter; praktische aandachtspunten staan bij gaten boren in rvs.

Hoe voorkom je vervuiling en roestplekken?

Houd rvs gescheiden van koolstofstaal tijdens opslag en bewerking. Gebruik schone, daarvoor bestemde slijpschijven, schuurbanden en borstels. De richtlijn over austenitisch rvs van worldstainless waarschuwt dat ijzerdeeltjes van gereedschap of andere staalbewerking in het oppervlak kunnen komen en later roestvlekken kunnen veroorzaken. Ook werkbanken, klemmen en spanmiddelen kunnen de plaat besmetten.

Bescherm het oppervlak waar mogelijk met de aanwezige folie of een geschikte tussenlaag. Verwijder na het bewerken spanen, slijpstof, olie en andere resten met een methode die past bij de afwerking. Gebruik geen gereedschap dat eerder op koolstofstaal is gebruikt, tenzij het aantoonbaar schoon en geschikt is gemaakt voor rvs.

Hoe pak je lassen en nabewerking aan?

Laswerk brengt warmte in het materiaal. De lasmethode, bescherming van de laszone en beheersing van de warmte-inbreng beïnvloeden de laskwaliteit en het uiterlijk. Voor de keuze en uitvoering van laswerk kun je verder lezen over rvs lassen met TIG of MIG.

Na het lassen controleer je de las op zichtbare verkleuring, spatten, slak en beschadigingen. Aanloopkleuren zijn oxidelagen die door verhitting ontstaan; onder die laag kan het oppervlak minder corrosiebestendig zijn. Beitsen verwijdert de oxidehuid en de aangetaste oppervlaktelaag. Passiveren is een behandeling die helpt de beschermende passieve laag op een schoon oppervlak te vormen. Volgens de uitleg van ASSDA over beitsen en passiveren zijn dit verschillende behandelingen; de juiste keuze hangt af van de vervuiling en de toestand van het oppervlak. Beitsmiddelen kunnen gevaarlijke zuren bevatten, dus volg productvoorschriften en veiligheidsinformatie. Meer over de stappen na het lassen lees je bij beitsen en passiveren van rvs.

Hoe controleer je het afgewerkte oppervlak?

Controleer eerst de maatvoering, randen, gaten en lasnaden. Bekijk daarna het hele oppervlak bij goed licht: let op roestkleurige puntjes, krassen, achtergebleven slijpstof, verkleuring en een ongelijkmatige finish. Een glad of glanzend uiterlijk bewijst op zichzelf niet dat het oppervlak schoon is of de gewenste corrosieweerstand heeft.

Stem borstelen of polijsten af op de bestaande oppervlaktestructuur en de eisen van het onderdeel. Werk bij een geborstelde finish in dezelfde richting als de nerf en voorkom dat je met vervuild materiaal nieuwe ijzerdeeltjes achterlaat. De afwerkingskeuze en het bereiken van een gelijkmatig oppervlak komen aan bod bij rvs borstelen en polijsten. Leg bij onderdelen met kritische eisen ook de materiaalsoort, bewerkingsstappen en afgesproken eindcontrole vast.